Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, vị “Tổng tư lệnh” của việc thực hiện Đề án 30 về cải cách thủ tục hành chính, nhân dịp Xuân Nhâm Thìn, đã cùng Báo Đầu tư viết tiếp câu chuyện cải cách hành chính ở Việt Nam. Theo Phó Thủ tướng, tới đây, việc cải cách thể chế - cái đích lớn nhất của cải cách hành chính, sẽ được thực hiện theo hướng chuyển mạnh từ Nhà nước điều hành nền kinh tế sang Nhà nước kiến tạo phát triển.

Thưa Phó Thủ tướng, sau giai đoạn rà soát, công bố bộ thủ tục hành chính trong năm 2010, thách thức lớn nhất của công cuộc cải cách hành chính là việc thực thi các phương án đơn giản hóa 4.800 thủ tục hành chính. Công việc này đã được thực hiện như thế nào trong năm 2011?

Kết thúc giai đoạn II của Đề án 30, trong năm 2010, Chính phủ đã ban hành 25 nghị quyết để thông qua phương án đơn giản hóa gần 4.800 thủ tục hành chính trên tổng số 5.400 thủ tục hành chính được rà soát. Theo tính toán của Cục Kiểm soát thủ tục hành chính, để đơn giản hóa các thủ tục hành chính này, cấp Trung ương sẽ phải sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ trên 1.000 văn bản pháp luật.

Do sự quan tâm, chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ, sự hướng dẫn, đôn đốc sát sao của Văn phòng Chính phủ, mà trực tiếp là Cục Kiểm soát thủ tục hành chính, sự nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, trong năm 2011, các bộ, ngành đã ban hành theo thẩm quyền và trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành các văn bản quy phạm pháp luật để đơn giản hóa trên 3.000 thủ tục hành chính trong tổng số gần 4.800 thủ tục hành chính phải đơn giản hóa.

Trong thời gian tới, công việc này cần phải được thực hiện quyết liệt hơn nữa, để nhanh chóng hiện thực hóa hoàn toàn các kết quả của cải cách mà Đề án 30 mang lại. Bên cạnh đó, cần tiếp tục rà soát, kiên quyết cắt, giảm những thủ tục hành chính không phù hợp, đang là rào cản cho sự phát triển, ảnh hưởng đến quá trình sản xuất - kinh doanh và đời sống nhân dân. Điều này cần sự nỗ lực, quyết tâm, của người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương và sự tham gia của toàn xã hội.

Trong cải cách thủ tục hành chính, điều mà người dân và doanh nghiệp rất quan tâm là, làm sao tránh tình trạng vừa cắt giảm những thủ tục không cần thiết, lại phát sinh ra các thủ tục mới. Chúng ta phải làm gì để thực hiện được việc này, thưa Phó Thủ tướng?

Tôi cho rằng, vấn đề này trước hết nằm ở việc thay đổi nhận thức của người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương trong việc điều hành, phát triển kinh tế - xã hội theo định hướng đã được Thủ tướng Chính phủ nhắc đến trong bài viết xác định nhiệm vụ trọng tâm của Chính phủ nhiệm kỳ 2011 - 2016: “Phải chuyển mạnh từ Nhà nước điều hành nền kinh tế sang Nhà nước kiến tạo phát triển”. Điều này có nghĩa là, cơ quan hành chính các cấp cần có một tư duy mới về mối quan hệ giữa Nhà nước với thị trường; trở thành xúc tác cho sự phát triển, tạo điều kiện phát huy mọi nguồn lực xã hội. Tư duy đó sẽ giúp hạn chế việc can thiệp trực tiếp vào các hoạt động của thị trường, của xã hội bằng các biện pháp hành chính, mà điển hình là các thủ tục hành chính mang tính chất xin - cho, hạn chế, vốn chỉ có tác dụng trong ngắn hạn, không bền vững và kìm hãm sự phát triển của xã hội.

Về các giải pháp cụ thể, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 63/2010/NĐ-CP ngày 08/6/2010 để thể chế hóa hoạt động cải cách thủ tục hành chính. Theo đó, cơ quan chủ trì soạn thảo thủ tục hành chính trước khi ban hành phải đánh giá tác động theo 4 tiêu chí: sự cần thiết, tính hợp lý, tính hợp pháp và đảm bảo chi phí tuân thủ thủ tục hành chính thấp. Sau đó, dự thảo thủ tục hành chính này được gửi lấy ý kiến phản biện cơ quan, đơn vị kiểm soát thủ tục hành chính để hoàn thiện trước khi gửi cơ quan tư pháp thẩm định. Thông qua công tác đánh giá tác động, chất lượng thủ tục hành chính được nâng lên, đảm bảo chỉ ban hành những thủ tục hành chính thực sự cần  thiết, hợp lý, hợp pháp và có chi phí tuân thủ thấp nhất.

Tiếp đó là khâu tổ chức thực hiện. Việc kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện sẽ góp phần hạn chế tình trạng đặt thêm yêu cầu, điều kiện, quy định thêm thành phần hồ sơ cũng như né tránh thực hiện thủ tục hành chính. Qua việc thực hiện thủ tục hành chính ở các bộ, cơ quan ngang bộ, các cấp chính quyền, đơn vị kiểm soát thủ tục hành chính sẽ tham mưu, giúp người đứng đầu nắm được tình hình và kết quả giải quyết thủ tục hành chính cho cá nhân, tổ chức trên địa bàn, để từ đó có những giải pháp chỉ đạo cụ thể, nhằm kịp thời ngăn chặn sự lạm quyền của đội ngũ cán bộ, công chức trong thực thi công vụ.

Để tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính trong phục vụ nhân dân, Thủ tướng Chính phủ cũng đã đề nghị Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội tham gia giám sát việc thực hiện hoạt động cải cách thủ tục hành chính của các cơ quan hành chính nhà nước các cấp; tập hợp và gửi những khó khăn vướng mắc trong thực hiện thủ tục hành chính để Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND các cấp kịp thời chỉ đạo xử lý, tháo gỡ.

Cải cách hành chính là một trong những khâu đột phá quan trọng. Nhưng cái đích mà Việt Nam cần phải hướng tới chính là cải cách thể chế - một trong những đột phá chiến lược mà Chiến lược Phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020 đã xác định. Vậy tới đây, chúng ta sẽ phải cải cách thể chế theo hướng nào, thưa Phó Thủ tướng?

Tôi cho rằng, định hướng Nhà nước kiến tạo sự phát triển đề cập ở trên sẽ là tinh thần của việc cải cách thể chế trong giai đoạn tới. Chính phủ đã giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng Đề án Cải cách thể chế trình Chính phủ phê duyệt. Việc cải cách thể chế chắc chắn sẽ đòi hỏi sự quyết tâm cao của hệ thống chính trị, cũng như sự tham gia mạnh mẽ của người dân, doanh nghiệp. Chỉ có vậy mới có thể bảo đảm được sự thành công của đề án này. Tôi cho là, những bài học từ việc triển khai thành công Đề án 30 của Chính phủ thời gian qua sẽ là những kinh nghiệm tốt trong việc cải cách thể chế thời gian tới.

Chính phủ Việt Nam đang rất quyết tâm tái cấu trúc nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng để nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Theo Phó Thủ tướng, thủ tục hành chính phải tiếp tục được cải cách như thế nào để tạo ra bước đột phá trong việc thực hiện nhiệm vụ nói trên?

Như chúng ta đã biết, thủ tục hành chính là cầu nối giữa Nhà nước và nhân dân, là công cụ để đưa chính sách vào cuộc sống. Nói cách khác, thủ tục hành chính là một trong những công cụ để Chính phủ thực hiện việc tái cấu trúc nền kinh tế. Sẽ có những cải cách về chính sách, cơ chế, thủ tục hành chính trong các lĩnh vực đầu tư công, đầu tư của doanh nghiệp nhà nước, môi trường kinh doanh, đầu tư tư nhân… theo định hướng phát triển mới của Chính phủ.

Bên cạnh đó, các hoạt động cải cách thủ tục hành chính chuyên sâu theo các lĩnh vực ưu tiên của Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp sẽ mang lại tác động trực tiếp trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia; cắt giảm thời gian, chi phí của đối tượng thực hiện thủ tục hành chính, giúp nền kinh tế phát triển nhanh, bền vững, góp phần đưa nước ta phát triển ngang tầm khu vực như lời dạy của Bác Hồ kính yêu.

nhadatchinhchu.com

(Theo Chinhphu.vn)