Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đã khẳng định điều này tại Hội nghị tổng kết 20 năm phát triển KCN, KCX do Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức sáng  (17/2) tại Hà Nội.

Phát biểu với lãnh đạo các tỉnh, thành phố và các bộ ngành, ông nói: “Chính phủ sẽ ra nghị định quản lý 3,8 triệu ha đất lúa nước, trong đó 3,2 triệu ha là quản lý liên ngành.  Nghị định này sẽ quy định rất chặt chẽ về quản lý”.

Đây cũng là lời cảnh báo lãnh đạo các địa phương phải cẩn thận với việc phát triển các KCN, KCX: “Các đồng chí phải kiên quyết không lấy đất lúa nước làm KCN.Cần thận trọng xác định vị trí, vai trò và hiệu quả khi lập đề án xây dựng KCN, KCX tại tất cả các ùng miền.

Bây giờ mới nhận ra thì đã quá muộn chưa? Nhưng muộn còn hơn không? điều này chúng ta phải nhìn lại tổng thể vấn đề phương hướng và mục tiêu phát triển nền kinh tế đất nước. Để  thực hiện cuộc "cách mạng "cải cách tư duy "ấu trĩ " kiểu sai đâu sửa đấy mà phải tìm nguồn gốc của mọi nguyên nhân để sửa từ gốc.

“Mục tiêu trước mắt là tạm dừng phát triển các KCN, KCX mới, nếu chưa lấp đầy.Ta không thể và không được phép cố vẽ ra nhiều KCN,KCX mà hiệu quả thấp, thậm chí không hiệu quả. Theo tôi hiểu vấn đề  hen chốt cần làm là hãy tổng kiểm tra lại ở tất cả các Tỉnh thành phố trong cả nước đến nay có bao nhiêu "KCN, KCX" thực chất và bao nhiêu khu như thế này nhưng chỉ là màn che đậy quá hở, quá phô để thực hiện mục tiêu lấy đất kinh doanh, đầu tư Bất động sản? Nếu làm được điều này thì chúng ta sẽ tháo được ngòi nổ của việc chạy dự án lâu nay.

Thực tế hiện nay lãnh đạo nhiều địa phương đã cấp phép nhiều KCN, KCX trong thời gian qua như là một trong những giải pháp cơ bản nhằm thu hút đầu tư vào địa bàn.Nhưng hoàn toàn không phải là mục tiêu đầu tư KCX,KCN mà là mục tiêu kinh doanh đất để kiếm lợi nhuận. Đục nước béo cò dẫn đến đất nông nghiệp tự nhiên mất và bỏ hoang phí hàng vài thập kỷ. Một sự phi lý như vậy mà chúng ta không nhìn ra sao? 

Hiện nay tất cả chúng ta hãy đặt một câu hỏi? Chúng ta phát triển nền kinh tế mũi nhọn là gì : Lấy cái gì để làm nền tảng cho sự phát triển nền kinh tế ?

Các KCN, KCX mọc lên với mục tiêu gì ? Phát triển sản xuất hàng hóa gì,  Nguyên liệu đầu vào và sản phẩm đầu ra thực chất là gì ? xác định rõ thị trường tiêu thụ ở đâu ? Ta đã nghĩ đến chưa ? Mà theo tôi hiểu  mục đích cơ bản của tất cả các nhà đầu tư, doanh nghiệp, trong nước cũng như nước ngoài đều giống nhau là đầu tư để tìm kiếm lợi nhuận? Vì vậy nếu họ không có thể tìm thấy lợi nhuận bằng con đường đầu tư chính tắc thì họ sẽ tìm mọi cách để xoay vòng vốn và kiếm lời ngay trên sự quả lý "đồng vốn sẵn có của đất nước" của  địa phương mà  họ đầu tư đó  là "đất đai". 

Thế rồi từ kCN, KCX, theo văn bản duyệt trình biến thành khu đô thị, biệt thự, nhà nền kề, chung cư cao cấp, khu du lịch sinh thái với hàng trăm biệt thự cấp cao . ...mọc lên, giao bán với giá ngất trời ...? Vì giá quá cao dân ngheo không có tiền mua và mua để làm gì khi đời sống hàng ngày còn quá khổ, Mặt khác các nhà đầu cơ kinh doanh BDS do chính sách thắt chặt tín dụng cũng chẳng có tiền mà đầu cơ được nữa do vậy có tình trạng nhà , biệt thự,KCN. KCX, Khu Đô thị bỏ hoang khắp ca nước? Một bức tranh quá ảm đạm cho một đất nước còn quá khó khăn và phụ thuộc kinh tế về mọi mặt như nước ta hiện nay.

Mặc dù vậy theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, chỉ có khoảng 65% diện tích các KCN được lấp đầy. Ở nhiều địa phương, các nhà đầu tư KCN đã lấy đất của nông dân mà không đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, dẫn đến lãng phí đất đai.Nhưng đây cũng chỉ là con số báo cáo thôi còn thực tế thì không thể có 65% diện tích các KCN và KCX được lấp đầy đâu mà thiết nghĩ phải trực quan sinh động. thực thi kiểm tra giám sát tận cùng, tận gốc nó là bao nhiêu và hiệu quả như thế nào? Tìm ngay ra phương án tháo gỡ.

Lời nói của Phó Thử tướng Hoàng Trung Hải cho là  “Các đồng chí phải ưu tiên tập trung vào các dự án có khả năng lấp đầy, kiên quyết tránh tình trạng bỏ hoang đất đai. Cần phải làm cuốn chiếu và để dân khai thác đất đai đấy, chứ không phải lấy hết như các đồng chí đã nêu… Phải thực hiện nghiêm ngặt thời gian, vì nó (lấy đất) tạo ra bức xúc trong nông thôn và không tạo ra sự phát triển ổn định cho chúng ta.

Theo tôi đây không phải là điều kiện tiên quyết mà việc cần làm ngay là các Tỉnh thành trong cả nước phải thực hiện kiểm tra giám sát tất cả các hạng mục, công trình, từ thời gian, tiến độ, mục tiêu và sản phẩm của các khu vực này rồi kiên quyết thực hiện các biện pháp tháo gỡ nếu dự án kém, hoặc không hiệu quả thậm chí chấm dứt ngay nếu sai mục đích sử dụng.

Chúng ta cũng cần lưu ý đến các đề nghị của nhiều doanh nghiệp đầu tư KCN, KCX kiến nghị Chính phủ tiếp tục các ưu đãi cho họ, nhằm làm Việt Nam cạnh tranh hơn các nước láng giềng như Thái Lan, Malaysia trong thu hút vốn FDI.Nhưng chúng ta cũng phải khẳng định  Việt Nam đã hội nhập sâu vào kinh tế thế giới, và đang đàm phán gia nhập các khu vực mậu dịch tự do nên “dư địa ưu đãi không còn nhiều”.

Mặc dù  “Bản thân các nhà đầu tư góp ý, Việt Nam ưu đãi nhiều hơn các nước. Vấn đề là lãnh đạo địa phương phải tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, sát cánh với nhà đầu tư, cùng thành công, chia sẻ thất bại với họ”.

Nếu các KCN, KCX có đúng mục tiêu thì cần có kế hoạch lấp đầy 70% diện tích đến năm 2015 và 80% vào năm 2020. Và phải làm đúng nhiệm vụ của KCN, KCX chứ không phải là kinh doanh BDS.

Chúng ta hay thử giải một bài toán kinh tế đơn giản thôi. Hiện tại chúng ta đang có những gì về việc sản xuất công nghiệp( cả dân dụng, đến kỹ thuật) hoàn toàn chỉ là lắp giáp linh kiện. từ Công nghiệp Ô tô, xe máy, đến hàng điện tử dân dụng... và các sản phẩm của ngành cơ khí chế tạo cũng gần như không có vị trí trên thị trường.... Vậy điều kiện đầu tiên để phát triển CCN, KCX là phải có nguồn lực về nguyên liệu,phải có nguồn nhân lực đủ trình độ, và đặc biệt là thị trường đầu ra cho sản phẩm .... tất cả các yếu tố trên đều chưa đủ và chưa chủ động.

Thứ hai các lĩnh vực và sản phẩm thô từ nông nghiệp của người dân thì đều không có đường ra chủ động, được mùa cũng sợ, mất mùa thì đói mà sản phẩm lại không được thu thập và có quy trình sản xuất chế biến để có giá trị tiêu dùng cao (kêr cả những mặt hàng nông sản đặc thù và đặc sản như soài cát Hòa Lộc, Thanh Long, Vải Thiều, Nhãn Lồng. Cafe, Tôm, cá, Gạo, ......) Cũng mất dần thương hiệu và không có thị trường tiêu thụ chủ đạo rất bấp bênh ? Vậy tại sao chung ta không làm cuộc cách mạng về thực trạng đầu tư KCN, KCX để định hướng các nhà đầu tư chủ động đầu tư cho việc chế biến nông sản thực phẩm và tạo ra các mặt hàng xuất khẩu có giá trị cao đem về lợi nhuận đích thực cho các nhà đầu tư và ổn định nền kinh tế đất nước.

Nếu theo Thứ trưởng Bộ Lao động Thương binh và Xã hội Phạm Minh Huân cho biết, thu nhập của phần đông công nhân trong các KCN, KCX chỉ xấp xỉ 3 triệu đồng/tháng, là mức tương đối thấp. Nhiều công nhân phải làm tăng ca thêm nhiều. Các doanh nghiệp và Nhà nước mới chỉ đảm bảo được 20% chỗ ở cho công nhân, 80% còn lại phải thuê các nhà trọ với điều kiện sinh hoạt rất khó khăn. Ông cho biết, trong 3.000 cuộc đình công trong năm ngoái trên toàn quốc, thì 70% là trong các KCN, KCX. Thì ta khẳng định vấn đề các KCN,KCX đã và đang mọc ra ở Việt nam là chưa đạt yêu cầu cả về nội dung và mục đích đầu tư ? Chúng ta cần quy hoạch lại và đặc biệt cần có một nền giáo dục căn bản đầy đủ và đúng yêu cầu để cung cấp nguồn nhân lực năng lực thật sự phục vụ cho sự phát triển các KCN,KCX đúng nghĩa đúng mục đích đầu tư.